Kiedy mówimy o spadku, najczęściej myślimy o odziedziczonym majątku po śmierci kogoś bliskiego. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że za życia bliski pozostawił po sobie długi, które zgodnie z prawem przechodzą na osoby wskazane w testamencie. Na tym polega odpowiedzialność spadkobiercy. Co należy zrobić w takiej sytuacji?

Odpowiedzialność za długi osoby zmarłej

Spadkobierca wraz z chwilą śmierci bliskiej osoby automatycznie nabywa spadek. Przez kolejne 6 miesięcy, jeśli spadkobierca dowiedział się o śmierci może zdecydować czy chce przyjąć czy odrzucić spadek. W tym okresie jedynie ponosi on odpowiedzialność za długi spadkowe pochodzące jedynie ze spadku. Po upływie pół roku i braku odpowiedzi ze strony spadkobiercy, zgodnie z polskim prawem spadek przekazywany jest automatycznie. Sześć miesięcy jest to długi okres, dlatego warto przez ten czas skontaktować się z prawnikiem i dowiedzieć się co wchodzi w skład spadku. Nieuniknionym będzie także dokonanie spisu inwentarza u komornika. Wówczas szacuje się na ile są warte przedmioty i prawa pochodzące ze spadku, ale również informuje się o tym jaka jest wartość zobowiązań, które będzie musiał ponieść spadkobierca, jeśli zdecyduje się na jego przyjęcie. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy spadkobierca nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych bądź kiedy jest on osobą prawną. W przypadku braku oświadczenia co do przyjęcia bądź odrzucenia spadku, zostanie on przyznany wprost. Inaczej będzie w przypadku wejścia w życie nowelizacji prawa cywilnego. Wtedy po upływie 6 miesięcy bez żadnej odpowiedzi, spadek zostanie przyznany z dobrodziejstwem inwentarza, z korzyścią dla spadkobiercy.

Czym się różni przyjęcie spadku wprost od przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza?

Jeżeli następuje przyjęcie spadku wprost, czyli bez ograniczenia odpowiedzialności, wtedy spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe nie tylko z majątku osoby zmarłej, ale także z własnego.

W przypadku przyjęcia spadku zgodnie z dobrodziejstwem inwentarza, również wszystkie zobowiązania finansowe zmarłego przechodzą na spadkobiercę. Należy jednak pamiętać, że łączna wartość długów nigdy nie przekracza wysokości czynnego majątku spadkowego. Oznacza to, że spadkobierca nie bierze odpowiedzialności za długi.

Jakie zobowiązania czekają na spadkobiercę?

Wszelkie długi i zaległości finansowe zmarłego to nie są jedyne zobowiązania, które będzie musiał ponieść spadkobierca. Spoczywają na nim również takie odpowiedzialności jak:
– koszty pogrzebowe
– koszt spełnienia zapisów i poleceń spadkodawcy
– koszty postępowania spadkowego

W przypadku ostatniego z punktów należy wspomnieć o kosztach związanych z dokonaniem spisu inwentarza. Według polskiego prawa zajmuje się tym komornik, który korzysta z usług rzeczoznawcy. Dla spadkobiercy oznacza to kolejne zobowiązania finansowe. W tym przypadku mogą one sięgnąć kilku tysięcy złotych. Mogą być to jednak dużo mniejsze koszty w porównaniu do wysokości długów spadkowych.

Inne obowiązki spadkobiercy to m.in. pomoc finansowa w utrzymaniu potomstwa spadkodawcy w przypadku ich trudnej sytuacji i braku otrzymania przysługujących im środków utrzymania. Jeśli jesteśmy osobami trzecimi, a odziedziczamy po zmarłym mieszkanie, nie możemy się do niego wprowadzić przez co najmniej pierwsze trzy miesiące, kiedy wcześniej zajmowali je małżonek i inni domownicy osoby zmarłej. W tym przypadku nie ma mowy o ograniczeniu prawa ani domagania się opłat za korzystanie z lokum.

Przeczytaj też: