Każdy z nas kiedyś robił remont mieszkania, domu, etc. Zdecydowana większość osób przy dokonywaniu remontów korzysta z usług profesjonalnych firm budowlanych, osób, które potrafią doradzić, znają się na materiałach budowlanych, etc. Czasami jednak może okazać się, że finalny efekt jest niezadowalający i to nie z błahych powodów, a dlatego, że np. wykonali remont zupełnie inaczej niż tego oczekiwaliśmy, nie przyłożyli się do pracy skutkiem czego nasze mieszkanie wygląda nieestetycznie albo po prostu budynek zawiera pewne wady. Warto wiedzieć co można uczynić w takich sytuacjach z prawnego punktu widzenia.

Zabezpiecz się – podpisz umowę.

Najważniejsze są kroki podjęte dla zabezpieczenia naszych ewentualnych roszczeń jeszcze przed rozpoczęciem remontu/prac. Ważne, aby w tym celu spisać odpowiednią umowę, w której określimy wszelkie istotne kwestie oraz konsekwencje niewywiązania się z umowy. Oczywiście zawarcie umowy w formie ustnej także jest możliwe, jednakże może nam później być niezwykle  ciężko udowodnić na co się umawialiśmy z ekipą remontową. Jeśli mówimy o jakichkolwiek pracach budowlanych/remontowych to z reguły najkorzystniejsze będzie dla nas zawarcie umowy o dzieło. Niekoniecznie może nam wyjść z kolei na dobre zawarcie umowy zlecenia. Zgodnie z art. 627 Kodeksu cywilnego (k.c.) „przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”. W takiej umowie należy określić w dość dokładny sposób jak usługa ma być wykonana. Jeżeli fachowcy nie wywiążą się z tego, to wtedy będziemy mieli do czynienia z tzw. wadami dzieła. „Dziełem”, które mają wykonać fachowcy będzie to, co ma być wykonane. Umowa powinna zatem precyzyjnie określać co robotnicy mają wykonać. Oczywiście, wszystko będzie zależało od tego jak duży remont robimy. Jeśli będziemy tylko malować ściany czy wymieniać panele, to siłą rzeczy umowa nie będzie bardzo szczegółowa. Jeśli jednak planujemy remont całego mieszkania, to warto zadbać o to, aby w takiej umowy zawarte były wszystkie istotne szczegóły. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby do umowy dołączyć stosowny załącznik, w którym będą opisane chociażby rodzaje materiałów, które mają być użyte czy też w jaki sposób wykonywać dane prace. W załączniku może być także zawarty harmonogram prac – można szczegółowo określić w jakim terminie robotnicy mają wykonać określone prace. Ważnym elementem zawieranej umowy będzie także ścisłe określenie wynagrodzenia jakie planujemy zapłacić robotnikom. Najczęściej ustala się, że otrzymają oni całość wynagrodzenia dopiero po zakończeniu wszelkich prac. Jednakże nic nie stoi na przeszkodzie, aby umówić się, że wcześniej wpłaci się określoną zaliczkę lub większą ilość zaliczek. Strony umowy mają także uprawnienie do tego, aby umówić się na wynagrodzenie kosztorysowe, które będzie uwzględniało planowane koszty i zakres prac lub też na wynagrodzenie ryczałtowe.

Ochrona prawna

Zawarcie umowy w formie pisemnej w sposób należyty powinno zagwarantować realizację przysługujących nam praw. Będzie też obligowało fachowców, których wynajęliśmy do tego, aby należycie wykonywali swoją pracę. W szczególności warto zaznaczyć, że robotnicy mają obowiązek wykonać swoją pracę w umówionym terminie. Poza szczególnymi przypadkami, każde opóźnienie w realizacji umowy będzie powodowało dla nich określone negatywne konsekwencje. Z kolei w przypadku, gdy to my dostarczyliśmy właściwego materiału niezbędnego do prawidłowego zrealizowania umowy wykonawca będzie miał obowiązek w odpowiedni sposób go wykorzystać, a także rozliczyć się z jego użycia. W przypadku, gdy cokolwiek pozostanie będzie musiał nam pozostałą część zwrócić. Ponadto, jeżeli zatrudnieni przez nas fachowcy nie poinformowali nas, że dostarczone materiały nie nadają się do wykonania pracy, której oczekujemy albo że przyniosą odmienny efekt niż ten, którego się spodziewamy, to zyskamy uprawnienie do tego, aby dochodzić roszczeń z tytułu tzw. rękojmi za wady fizyczne rzeczy. Odpowiedzialność taka będzie jednak wyłączona, gdy wada dzieła wynika z wady, który tkwiła uprzednio w materiale dostarczonym przez klienta; jeżeli klient sam spowodował wady dzieła (np. udzielał robotnikom „wskazówek” i pomimo ich sprzeciwu upierał się, żeby wykonywali pracę według jego wskazań). Warto również zaznaczyć, że jeżeli mieliśmy świadomość istnienia wady dzieła albo z łatwością mogliśmy ją zauważyć przy dołożeniu należytej staranności, to wykonawca także będzie mógł uchylić się od odpowiedzialności.

Prawo cywilne chroni nas także w sytuacji, gdy robotnikom praca idzie bardzo wolno i nie widać znaczących postępów. W takim przypadku uzyskamy prawo nawet do odstąpienia od umowy. W art. 635 k.c. wprost bowiem wskazano, że „jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykonaniem prac tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia dodatkowego terminu odstąpić od umowy jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła”.

W trakcie wykonywania remontu może okazać się, że nasz wykonawca wykonuje go w sposób sprzeczny z umową, wadliwy, nie wywiązuje się w pełni z umowy. W takiej sytuacji zyskujemy uprawnienie do tego, aby żądać od wykonawcy zmiany sposobu wykonania umowy i wyznaczyć odpowiedni termin na dokonanie owej zmiany. Jeśli nadal będzie dochodziło do naruszeń, to zyskamy prawo do odstąpienia od umowy oraz żądania zwrotu kosztów poniesionych na materiały, które zostały wykorzystane w sposób niewłaściwy. Jeśli będzie to uzasadnione, możemy żądać nawet wydania dzieła, które zostało wykonane tylko częściowo.

Prawo do reklamacji

Może się zdarzyć, że do samego dzieła nie mamy większych zastrzeżeń, wszystko zostało ukończone na czas, wydaje się, że wykonawcy wywiązali się z umowy. W pewnym momencie wychodzi jednak na jaw, że dzieło, które jest efektem pracy wykonanej przez ekipę remontową ma pewne wady. W takim wypadku możemy żądać usunięcia takowych wad, wyznaczając w tym celu odpowiedni termin. Jeśli termin upłynie, to mamy prawo do tego, aby nie odbierać naprawy. W przypadku, gdyby jednak naprawa związana była dla wykonawcy z nadmiernymi kosztami, będzie on miał uprawnienie do tego, aby odmówić jej wykonania. Innym uprawnieniem jest prawo do wynajęcia innych fachowców. Zatrudniona ekipa remontowa będzie dokonywała stosownych poprawek, jednakże kosztami obciążymy ekipę pierwotną ze względu na fakt, że nie przyłożyli się należycie do swojej pracy. Warto też zaznaczyć, że w przypadku wydania dzieła w stanie niepełnym lub też stwierdzenia określonych wad będziemy mieli prawo do złożenia reklamacji. Najlepiej reklamację taką złożyć na piśmie, przesłać pocztą ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W piśmie takim należy szczegółowo opisać nasze roszczenia, jakie wady stwierdziliśmy, co jest niezgodne z umową, etc. Uprawnienia, które nam przysługują to żądanie nieodpłatnego naprawienia rzeczy albo też wymiany jej na nową. Jeżeli wykonawca nam odmówi albo naprawa/wymiana okażą się niemożliwe, zyskamy uprawnienie do tego, aby od umowy odstąpić, żądać zwrotu pieniędzy czy też obniżenia ceny towaru. Warto też pamiętać, że wskazane roszczenia przysługują nam w terminie 2 lat od momentu oddania dzieła lub momentu, w którym dzieło miało być oddane.

Opracowanie przygotowane przez Adwokat z Wrocławia – Kamilę Łukowicz.