Pojęcie obrońca z urzędu jest znane niemal każdemu, między innymi z różnego rodzaju filmów. Niewiele osób jednak wie, kto o takiego adwokata może się starać. Czy w tym celu trzeba złożyć jakiś wniosek? Jeśli tak, to gdzie należy go złożyć? Jak można uzyskać bezpłatną pomoc prawną w czasie rozprawy sądowej? Okazuje się, że kwestię tę regulują przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego.

Kto może ubiegać się o obrońcę z urzędu?

Tak naprawdę każda osoba fizyczna może ubiegać się o adwokata z urzędu. Warunki są jednak dwa – musi być stroną w danej sprawie i nie jest zdolna, aby zapłacić prawnikowi za wykonaną pracę bez dokonania przy tym uszczerbku na kondycji finansowej rodziny. Tym samym o adwokata z urzędu może starać się każdy, kto nie zarabia na tyle dużo, aby utrzymać siebie i swoją rodzinę, a przy okazji zapłacić prawnikowi za usługę bez odmówienia sobie podstawowych artykułów, które są potrzebne do codziennego życia. Dotyczy to również osób prawnych np. firm czy fundacji.

W praktyce o obrońcę z urzędu ubiegać się można na dwa różne sposoby – ustnie w czasie rozprawy oraz pisemnie – przed lub w czasie trwania rozprawy. Wniosek należy złożyć w tym sądzie, w którym sprawa toczy się lub ma się toczyć w przyszłości.

Kwestie formalne

Składając wniosek o obrońcę z urzędu, należy dodatkowo pamiętać o formularzu „Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania”. W przypadku wnioskowania ustnego, w czasie rozprawy należy odpowiedzieć na pytania zawarte w formularzu. Wniosek powinien zostać uzupełniony również o dokumenty, które dotyczą zarobków danej osoby. Są to m.in. informacja z zakładu pracy, zeznanie podatkowe PIT czy zaświadczenie o bezrobociu z urzędu pracy itd.

Sąd rozpatruje wniosek pozytywnie w momencie, gdy uzna, iż rola prawnika jest konieczna, a przy okazji sytuacja finansowa rodziny nie pozwala na opłacenie jego usług z własnych środków. We wniosku należy więc podać wszystkie podstawowe informacje i uargumentować, dlaczego pomoc adwokata w danym przypadku jest konieczna. Sąd swoją decyzję o przydzieleniu lub nie adwokata z urzędu poprzez stosowne postanowienie. Informacja taka jednak przeznaczona jest tylko dla osoby, która o pomoc z urzędu wnioskowała. Durga strona postępowania sądowego nie jest o tym informowana.

Co, gdzie i jak – praktyczne informacje

Podczas składania wniosku o obrońcę z urzędu, warto pamiętać o kilku istotnych elementach. Przede wszystkim złożenie wniosku czy odwołanie się od postanowienia sądu nie wstrzymuje toczącego się cały czas postępowania sądowego. Dodatkowo, podczas składania wniosku o adwokata z urzędu, można poprosić o wyznaczenie konkretnej osoby. Wcześniej z danym prawnikiem warto porozmawiać i zapytać go, czy zgodzi się na reprezentowanie w sądzie jako wspomniany pełnomocnik z urzędu. Ponadto, warto pamiętać o tym, że wniosek o obrońcę z urzędu zgłosić można na każdym etapie toczącej się sprawy. Co więcej, taki wniosek złożyć można jeszcze przed wniesieniem do sądu pozwu.

Co, gdzie i jak – praktyczne informacje

Artykuł przygotowany we współpracy z Kancelaria Actio – adwokat wadowice, Wieliczka, Oświęcim, Kraków

Przeczytaj też: